BSKC-103 · December 2022 · हिन्दी

IGNOU BSKC-103 December 2022 Previous Year Question Paper (हिन्दी)

BSKC-103

Structured previous year question paper for BSKC-103, December 2022 session (Hindi medium).

Questions: 2 · Sections: 1

Verified: 24 Aug 2026

बी.ए. (ऑनर्स) संस्कृत

(बी.ए.एस.के.एच.)

सत्रांत परीक्षा

दिसम्बर, 2022

बी.एस.के.सी.-103 : लौकिक संस्कृत गद्य साहित्य

समय : 3 घण्टे अधिकतम अंक : 100

नोट: अलन-पत्र दो खण्डों में विभाजित है / दोनों ही खण्ड आनिवार्य

a रररर रच नर

खण्ड]

Q1.निम्नलिखित गद्यांशों में से किन्हीं तीन गद्यांशों की व्याख्या कीजिए : 3x20=60

(क) यथा यथा चेयं चपला दीप्यते तथा तथा दीपशिखेव कज्जलमलिनमेव कर्म केवलमुद्वमति । तथाहि | sa संवर्धनवारिधारा तृष्णाविषवल्लीनाम्‌, व्याधगीतिरिन्द्रियमगाणाम्‌ परामर्शधूमलेखा सच्चरितचित्राणाम्‌, विश्रमशय्या मोहदीर्घनिद्राणाम्‌, निवासजीर्णवलभी धनमदपिशाचिकानाम्‌, तिमिरोदगति: शास्त्रीदृष्टिनाम्‌ पुर: पताका सर्वविनयानाम्‌, उत्पत्तिनिम्नगा क्रोधवेगग्राहाणाम्‌ आपानभूमिर्विषयमधूनाम्‌, संगीतशाला भ्रूविकार-नाट्यानामू, आवासदरी दोषाशी विषाणाम्‌ उत्सारणवेत्रलता सत्पुरुषव्यवहाराणामू, अकालप्रावृडड गुणकलहंसकानाम्‌, विसर्पणभूमिलोंकापवाद विस्फोटकानाम्‌, प्रस्तावगा कपटनाटकस्य, कदलिका कामकारिण:, वध्यशाला साधुभावस्य राहुजिह्वा धर्मेन्दुमण्डलस्य ।

(ख) हा: सम्पादित सायन्तन कृत्ये, अत्रैव कुशा55स्तरण मधिष्ठिते भयि, परित: समासीनेषु छात्रवर्गेषु, धीर-समीर-स्पर्शेन मन्दमन्दमान्दोल्यमानासु ब्रततिषु, समुदिते यामिनी - कामिनी - चन्दनबिन्दौ इव इन्दौ, कौमुदी कपटेन सुधा धारामिव वर्षति गगने, अस्मन्नीतिवार्त्ता शुश्रूषुषु इब मौनमाक्ल - पत्सु - पतंग - कुलेषु कैरव - विकाश - हर्ष - प्रकास - मुखरेषु चज्चरीकेषु, अस्पष्टाक्षम्‌ कम्पमान - निःश्वासम्‌, श्लथत्कण्ठम्‌, घर्घरितस्वनम्‌, चीत्कारमात्रम्‌, दीनतामयम्‌ अन्यवधानश्रव्यन्वादनुमितदविष्ठितं क्रन्दनमश्रौषम्‌ ।

(ग) अथ सोड्प्याचचक्षे - देव ! wash परिभ्रमता विन्ध्याटव्यां कोषपि कुमार: am तृषा च क्लिश्यन्नक्लेशाई्: क्वचित्कूपाभ्याशे5 TATA SB: | स॒च त्रासगद्गद्भगदूत - महाभाग, क्लिष्टस्य में क्रियतामार्य, साहाय्यकम्‌ । अस्य मे प्राणापहारिणी पिपासां प्रतिकर्तुमुदकमुदन्निह कूपे कोडपि निष्कलो ममैकशरणभूत: पतितः | तमलमस्मि नाहमुर्द्धतुम्‌ इति ।

(घ) मुने ! विलक्षणो5यं भगवान्‌ सकल-कला-कलाप- कलनः सकल-कालनः-कराल: काल: | A wa कदाचितू पयः पूर पूरितान्यकूपार तलानि मरूकरोति । सिंह-व्याप्र-भल्लूक-गण्डक-फेरू-शश- सहस-व्याप्तान्यख्यानि जनपदीकरोती, मन्दिर-प्रासाद- हर्म्यश्रुड्गाटक-चत्वरोद्यान-तडाग-गोष्ठमयानि नगराणि च काननीकरोति ।

Q2.निम्नलिखित प्रश्नों में से किन्‍्हीं चार प्रश्नों के उत्तर लिखिए : 10x4=40

(क) लौकिक संस्कृत गद्य साहित्य के उद्भव और विकास पर लेख लिखिए ।

(ख) शुकनासोपदेश के अनुसार लक्ष्मीदोषों का निरूपण कीजिए ।

(ग) पण्डित अम्बिकादत्त व्यास के व्यक्तित्व और कृतित्व पर लेख लिखिए ।

(घ) “दण्डिन: पदलालित्यम्‌” पर लेख लिखिए । (ड) 'शिवराजविजय” का कथासार अपने शब्दों में लिखिए ।