BSKC-109 · June 2025 · हिन्दी

IGNOU BSKC-109 June 2025 Previous Year Question Paper (हिन्दी)

BSKC-109

Structured previous year question paper for BSKC-109, June 2025 session (Hindi medium).

Questions: 4 · Sections: 2

Verified: 24 Aug 2026

बी. ए. (ऑनर्स) संस्कृत

सत्रांत परीक्षा

जून, 2025

बी.एस.के.सी.-109 : आधुनिक संस्कृत साहित्य

समय : 3 घण्टे अधिकतम अंक : 100

नोट : इस प्रश्न-पत्र में तीन खण्ड हैं। तीनों ही खण्डों से प्रश्नों के

उत्तर लिखना अनिवार्य है। हिन्दी/संस्कृत/अंग्रेजी--किसी भी

एक भाषा का चयन करके ही प्रश्नों के उत्तर लिखिए।

Q1.निम्नलिखित यद्यों में से किनहीं दो का अनुवाद कीजिए : 2x5=10

(क) वन्दामहे पद्मदलाभिरूपां पञ्चप्रशार्खी कविनायकानाम्‌। विवर्तते<र्थात्मतया स्वयं वै यामाश्रिता काचन सूक्तिदेवी ॥

(ख) अज्ञानभस्मावरणानि धूत्वा मन:स्थितांश्चेतयत स्फुलिड्भानू। उद्दीपितस्वत्वकृशानुना5 उशु भस्मीकुरूध्व॑ दृढ़रूढरूढी : ॥

(ग) प्रिय-स्वसारो मम बन्धवश्च स्वस्त्यस्तु व: स्वागतमस्तु हार्दम्‌। सुदूरतो5प्यत्र समागतान्‌ वो दृष्ट्वाउमितान्‌ मे5स्ति महान्‌ प्रमोद :॥

(घ) कांस्यस्य रूप्यस्य च मण्डनानां परम्परेयं परिवर्जनीया। स्वल्पानि कान्त्या विलसन्ति धार्याण्यन्यानि सौवर्णविभूषणामि ॥

Q2.निम्नलिखित यद्यों में से किन्हीं दो की व्याख्या कीजिए : 2x10=20

(क) वयं सुपुत्रा: प्रियमातृभूमे : स्वबान्धवैरेव बहिष्कृता: स्म;। उद्धर्तुमस्मांश्चिरदास्यपड्डान्नास्मदृते को5पि पर: समर्थ :॥

(ख) अन्यायदूरीकरणार्थमेव समागता: स्मोउत्र सुदूरतो5पि। संस्थापनीयाश्च निजाधिकारा निपीय भूय: सलिलं सरस्या:॥

(1) wa fe weet नराणां agaist च निश्चितो5स्ति। निपीय मद्यं गृहमागतेभ्य: कदापि नान्‍नं परिवेषणीयम्‌॥

खण्ड-ख

Q3.निम्नलिखित में से किन्हीं चार प्रश्नों के उत्तर लिखिए :

(क) आधुनिक दृश्यकाव्य और उसके भेद-प्रभेद पर प्रकाश डालिए।

(ख) 'ब्रूहि को5स्मिन्‌ युगे कालिदासायते ' में वर्णित युगबोध और सामाजिक सन्देश को लिखिए।

(ग) 'शार्दूलशकटम्‌' के वैशिष्ट्य को अपने शब्दों में लिखिए।

(घ) आधुनिक संस्कृत चरितकाव्य पर लेख लिखिए। (डः) संस्कृत साहित्य जगत्‌ में रामजी उपाध्याय अथवा रेवा प्रसाद द्विवेदी के योगदान का वर्णन कीजिए।

खण्ड--ग

Q4.निम्नलिखित में से किन्हीं पाँच पर टिप्पणी लिखिए :

(क) अच्युतानन्द दास

(ख) केशवचन्द्र दास

(ग) वीरेन्द्र कुमार भट्टाचार्य

(घ) मथुरानाथ शास्त्री

(9) प्रो. प्रभाकर शंकर जोशी

(च) डॉ. पुष्पा दीक्षित

(छ) जगन्नाथ पाठक