BSKC-109 · December 2025 · हिन्दी
IGNOU BSKC-109 December 2025 Previous Year Question Paper (हिन्दी)
BSKC-109
Structured previous year question paper for BSKC-109, December 2025 session (Hindi medium).
Questions: 4 · Sections: 4
Verified: 24 Aug 2026
मुद्रित पृष्ठों की संख्या : 4 BSKC-109
बी. ए. (ऑनर्स) संस्कृत
(बी.ए.एस.के.एच.)
सत्रांत परीक्षा
दिसम्बर, 2025
बी.एस.के.सी.-109 : आधुनिक संस्कृत साहित्य
समय :3 घण्टे अधिकतम अंक ; 100
नोट: इस प्रश्न-पत्र में तीन भाग हैं। सभी प्रश्न अनिवार्य हैं।
प्रत्येक प्रश्श के समक्ष अंक दिए गए हैं। हिन्दी अथवा
अंग्रेजी अथवा संस्कृत में से किसी एक भाषा में प्रश्नों के
उत्तर दीजिए।
भाग-1
Q1.निम्नलिखित में से किन्हीं दो पद्यों का अनुवाद कीजिए : 2x5=10 (=) a सांख्ययोगी त्वमु कर्ममार्गी त्व॑ भक्तियोगी पुरुषोत्तमस्त्वम्। कि केन कस्मै स्वाहिताय कार्यभित्यर्थनिर्णीतिमुखे मखी त्वम्॥
(ख) त्वमिक्षुदण्डोड्सि जगत्सवित्रया मातुः कराभ्यामुपलाल्यमान:। waa Tae: खलु पुस्तकस्य॒सिद्धान्तभूतोडसि
(ग) wet सदा जागृति हन्त सिस्रस्त्रिमार्गगा निर्व्यभिचारसड् :।
भागीरथी चामरभारती च स्वातन्त्रदात्री करुणा च
शम्भो:॥
(घ) निजाधिकारा: खलु विस्मृतास््ते स्वभाविका: शासनतश्च
लब्धा:।
सवर्णरोधे5पि बहु प्रयत्नै: प्रस्थापयिष्याम इत: परं तान्॥
Q2.निम्नलिखित पद्चों में से किन्हीं दो की व्याख्या कीजिए:
(क) श्रद्धालयो._ भक्तिपरायणश्च. TTR निषेधिता: स्म:। पीत्वा जल॑ नामरतां ब्रजेम पानं विना नैव मृता वयं च॥
(ख) छात्रालयी भूतसमस्तगेद्य विद्यालयायन्ति हि यत्र रथ्या:। काशी न सा कापि पुरी पुराण: स विश्वविद्यालय एव
(ग) पज्चप्रशाखीं दधते कराग्रे जड्घां जविष्ठां प्रपदे सगुल्फाम्। वक्षश्च भाल॑ च भुजद्दर्यी च वितन्वते कर्मविभो! नमस्ते॥
भाग-2
Q3.निम्नलिखित में से किन्हीं चार प्रश्नों के उत्तर लिखिए:
(क) 'धीवरगीति' में वर्णित युगबोध और सामाजिक सन्देश को अपने शब्दों में लिखिए।
(ख) अभिराज राजेन्द्र मिश्र अथवा रेवाप्रसाद द्विवेदी की रचनाओं का वर्णन कीजिए।
(ग) आधुनिक संस्कृत महाकाव्य पर प्रकाश डालिए।
(घ) “शतपर्विका' में प्रतिपादित सामाजिक सन्देशों पर विस्तृत लेख लिखिए। (डछ) पण्डिता क्षमाराव के आधुनिक संस्कृत साहित्य में योगदान को लिखिए।
(च) 'स्वातन्त्रसंभवम्' महाकाव्य में प्रतिपाद्य विषय-वस्तु पर लेख लिखिए।
भाग-3
Q4.निम्नलिखित में से किन्हीं पाँच पर टिप्पणियाँ लिखिए :
(क) वीरेन्द्र कुमार भट्टाचार्य
(ख) रसिक बिहारी जोशी
(ग) एस. बी. वर्णेकर
(घ) पण्डित अम्बिकादत्त व्यास (S) मथुरा प्रसाद दीक्षित
(a) यतीन्द्र विमल चौधरी
(छ) रामजी उपाध्याय