BSKAE-182 · December 2025 · हिन्दी

IGNOU BSKAE-182 December 2025 Previous Year Question Paper (हिन्दी)

BSKAE-182

Structured previous year question paper for BSKAE-182, December 2025 session (Hindi medium).

Questions: 6

Verified: 24 Aug 2026

मुद्रित पृष्ठों की संख्या : 4 BSKAE-182

बी. ए. (ऑनर्स) संस्कृत

(बी.ए.एस.के.एच.)

सत्रांत परीक्षा

दिसम्बर, 2025

बी.एस.के.ए.ई.-182 : संस्कृत साहित्य

समय : 3 घण्टे अधिकतम अंक : 100

नोट:

(6) इस प्रश्न-पत्र में कुल छः प्रश्न हैं।

(ii) सभी प्रश्न अनिवार्य हैं।

Q1.निम्नलिखित में से किन्हीं दो का अनुवाद कीजिए ;

(क) मातृवत्‌ परदारेषु परद्रव्येषु लोष्ठवतू। आत्मव॒त्‌ सर्वभूतेषु य: पश्यति स पण्डित:॥ वृद्धव्याप्रेण संप्राप्त: पथिक: समृतो यथा॥

(ख) आपदर्थ धन रक्षेद्‌ दारान्‌ रक्षेद्‌ धनैरपि। SIA सतत रक्षेद्‌ दारैरपि धनैरपि॥ दुष्टा भार्या शठं मित्र भृत्यश्चोत्तरदायक :। ससर्पे च गृहे वासो मृत्युरेव न संशय:॥

Q2.निम्नलिखित में से किन्हीं दो की व्याख्या कीजिए :

(क) प्रत्याख्याने च दाने च सुखदु :खे प्रियाप्रिये। आत्मौपम्येन पुरुष; प्रमाणमधिगच्छात ॥ यस्य मित्रेण सम्भाषो यस्य मित्रेण संस्थिति:। यस्य मित्रेण संलापस्ततो नास्तीह पुण्यवान्‌॥

(ख) आतुरे व्यसने प्राप्ते दुर्भिक्षे शत्रुसंकटे। राजद्वारे श्मशाने च यस्तिष्ठति स बान्धव:॥ लोकयात्रा भयं लज्जा दाक्षिण्यं त्यागशीलता। पज्च यत्र न विद्यन्ते न कुर्यात्‌ तत्र संस्थितिम्‌॥

Q3.वृद्ध-व्याप्र और लोभी-पथिक की कथा अपने शब्दों में लिखिए। 20 चाणक्य नीति के अनुसार “त्यागने योग्य और अविश्वसनीय faa’ के क्या लक्षण होते हैं ? लिखिए।

Q4.प्रश्न संख्या 1 में रेखांकित किन्हीं छः शब्दों पर व्याकरणात्मक टिप्पणी लिखिए। 6x2=12

Q5.नीति कथाओं के उद्भव एवं विकास पर प्रकाश डालिए। 20 आचार्य चाणक्य का व्यक्तित्व एवं कृतित्व लिखिए।

Q6.निम्नलिखित में से किन्हीं दो पर टिप्पणियाँ लिखिए :

(क) हितोपदेश

(ख) चाणक्य नीति

(ग) अम्बिकादत्त व्यास

(घ) बाणभट्ट