BSKAE-182 · December 2023 · हिन्दी
IGNOU BSKAE-182 December 2023 Previous Year Question Paper (हिन्दी)
BSKAE-182
Structured previous year question paper for BSKAE-182, December 2023 session (Hindi medium).
Questions: 6
Verified: 24 Aug 2026
मुद्रित पृष्ठों की संख्या : 3 BSKAE-182
बी. ए. ( ऑनर्स ) संस्कृत
सत्रांत परीक्षा
दिसम्बर, 2023
बी.एस.के.ए.ई.-182 : संस्कृत साहित्य
समय : 3 घण्टे अधिकतम अंक ; 100
नोट : इस प्रश्न-पत्र में कुल छः प्रश्न हैं। सभी प्रश्न
अनिवार्य हैं।
Q1.निम्नलिखित श्लोकों का अनुवाद कीजिए : 2266-12
(क) मातृवतू परदारेषु परद्रव्येषु लोष्ठवत्। आत्मवतू सर्वभूतेषु य: पश्यति स पण्डित:॥ PEP तु लोभेन मग्न: Teh YER! वृद्धव्याप्रेण संप्राप्त: पथिक: समृतो यथा॥
(ख) आपदर्थ धन रक्षेद् दारान् रक्षेद् धनैरपि। aman सतत रक्षेद् दारैरपि धनैरपि॥ दुष्टा भार्या शठं मित्र भृत्यश्चोत्तरायक :। ससर्पे च गृहे वासो मृत्युरेव न संशय:॥
Q2.निम्नलिखित की व्याख्या कीजिए ; 2x8=16
(क) प्रत्याख्याने च दाने च सुखदु:खे प्रियाप्रिये। आत्मौपम्येन पुरुष: प्रमाणमधिगच्छति॥ यस्य मित्रेण सम्भाषों यस्य मित्रेण संस्थिति:। यस्य मित्रेण संलापस्ततो नास्तीह पुण्यवान्॥
(ख) आतुरे व्यसने प्राप्ते दुर्भिक्षे शत्रुसंकटे। राजद्वारे श्मशाने च यस्तिष्ठति स बान्धव:॥ लोकयात्रा भयं लज्जा दाक्षिण्यं त्यागशीलता। Wea aa a fae न कुर्यात् तत्र संस्थितिम्॥
Q3.वृद्ध-व्यात्र और लोभी-पथिक की कथा अपने शब्दों में लिखिए। 20 चाणक्य नीति के अनुसार 'त्यागने योग्य और अविश्वसनीय मित्र' के क्या लक्षण होते हैं ?
Q4.प्रश्न संख्या 1 में रेखांकित किन््हीं छः शब्दों पर व्याकरणात्मक टिप्पणी लिखिए 6x2=12
Q5.नीति कथाओं के उद्भव एवं विकास पर प्रकाश डालिए। 20 आचार्य चाणक्य का व्यक्तित्व एवं कृतित्व लिखिए।
Q6.निम्नलिखित में से किन्हीं दो पर टिप्पणियाँ लिखिये :
(क) हितोपदेश
(ख) चाणक्य नीति
(ग) अम्बिकादत्त व्यास
(a) बाणभटूट