BSKC-111 · December 2024 · हिन्दी
IGNOU BSKC-111 December 2024 Previous Year Question Paper (हिन्दी)
BSKC-111
Structured previous year question paper for BSKC-111, December 2024 session (Hindi medium).
Questions: 5 · Sections: 3
Verified: 24 Aug 2026
बी. ए. ( ऑनर्स ) संस्कृत
सत्रांत परीक्षा
दिसम्बर, 2024
बी.एस.के.सी.-111 : वैदिक साहित्य
समय : 3३ घण्टे अधिकतम अंक : 100
नोट / इस प्रश्न-पत्र में तीन खण्ड हैं। तीनों खण्ड अनिवार्य
a) RTA TH We को उत्तर दीजिए।
खण्ड-क
( व्याख्या आधारित प्रश्न )
Q1.निम्नलिखित में से चार मंत्रों की व्याख्या कीजिए :
Q2.अग्नि: पूर्वेभिऋषिभिरीड्यो नूतनैरुत। स देवाँ एह वक्षति॥ उषो वाजेन वाजिनि प्रचेता: स्तोम॑ जुषस्व गृणतो मघोनि। पुराणी देवि युवति: पुरन्धिरनुत्रतं चरसि विश्ववारे।।
(1) यज्जाग्रतो दूरमुदैति दैवं तदु सुप्तस्य तथैवैति। gerd ज्योतिषां ज्योतिरेक॑ तनन्मे. मनः शिवसडकल्पमस्तु।। weed सांमनस्यमविद्वेषं कृणोभि व;। अन्यो अन्यमभि हर्यत वत्सं जातभिवाघ्न्या।
(1) काली कराली च मनोजवा च सुलोहिता या च सुधूभ्रवर्णा। स्फुलिड्लिनी विश्वरुचि च देवी लेलायमाना इति सप्त द्वे विद्ये वेदितव्ये इति ह सम यद् ब्रह्मविदों वदन्ति परा चैवापरा च। Tarr ऋग्वेदो age: acetsercdac: शिक्षा कल्पो व्याकरणं निरुक््तं छन्दो ज्योतिषमिति॥। (9५) दिव्यो ह्मूर्त: पुरुष: स बाह्याभ्यन्तरो ह्मज:। सत्येन लभ्यस्तपसा होष आत्मा सम्यग्ज्ञनेन ब्रह्मचर्येण नित्यम्। अन्तःशरीरे ज्योतिर्मयों हि शुभ्रो य॑ पश्यन्ति यतय: क्षीणदोषा:॥
खण्ड-ख
( दीर्घ उत्तरीय प्रश्न )
Q3.निम्नलिखित में से किन्हीं दो प्रश्नों के उत्तर दीजिए :
(0) हिरण्यगर्भ सूक्त का दार्शनिक महत्व लिखिए। भूमि Gad का सार अपने शब्दों में लिखिए।
(0) “मुण्डकोपनिषद्' में ब्रह्म की प्राप्ति के लिए बताए गए मार्गों का विश्लेषण कीजिए। “मुण्डकोपनिषद्' के अनुसार दो प्रकार की विद्या कौन-सी हैं ? विस्तार से बताइए।
खण्ड-ग
(टिप्पण्यात्मक प्रश्न )
Q4.निम्नलिखित में से किन््हीं दो पर टिप्पणियाँ लिखिए : 2x10=20
Q5.वैदिक तुमर्थक प्रत्यय
(8) पद॒पाठ के 7 नियम (6५) लेट् लकार