BSKC-106 · June 2023 · हिन्दी

IGNOU BSKC-106 June 2023 Previous Year Question Paper (हिन्दी)

BSKC-106

Structured previous year question paper for BSKC-106, June 2023 session (Hindi medium).

Questions: 8

Verified: 24 Aug 2026

मुद्रित पृष्ठों की संख्या : 3 BSKC-106

बी. ए. ( ऑनर्स ) संस्कृत ( बी.ए.एस.के.एच. )

सत्रांत परीक्षा

जून, 2028

बी.एस.के.सी.-106 : काव्यशास्त्र और साहित्यिक

आलोचना

समय : 3 घण्टे अधिकतम अंक : 100

नोट : 6) सभी प्रश्नों के उत्तर देना अनिवार्य है।

(४) प्रत्येक प्रश्त को पश्चात्‌ उसके अंक दिये गये

(४४7) हिन्दी अथवा अंग्रेजी अथवा संस्कृत में से

किसी एक भाषा में प्रश्नों के उत्तर देने हैं।

Q1.काव्यशास्त्र के उद्भव और विकासयात्रा को स्पष्ट कीजिए। 20 काव्य के भेदों का विशद्‌ विवेचन कीजिए।

Q2.लक्षणा शब्द-शक्ति का विशद्‌ विवेचन कीजिए। 20 मम्मट के काव्य-प्रयोजन का वर्णन कीौजिए॥

Q3.कथा और आख्यायिका का लक्षण बताते हुए दोनों में अन्तर स्पष्ट कीजिए। 10 मम्मट के काव्य-लक्षण की व्याख्या कीजिए।

Q4.रस की अलोकिकता पर निबन्ध लिखिए। 10 मम्मट के काव्य-हेतु को स्पष्ट कीजिए।

Q5.उपमा अथवा श्लेष का लक्षण बताते हुए उदाहरण को स्पष्ट कीजिए।

Q6.निम्नलिखित श्लोक में कौन-सा अलंकार है ? लक्षण को बताते हुए स्पष्ट कीजिए : 10 ततो5रुण परिस्पन्दमन्दीकृतवपु: शशी। दध कामपरिक्षामकामिनीगण्डपाण्डुतामू॥ नवपलाशपलाशबनं पुरः:स्फुटपरागपरागतपड्कजम्‌। मृदुलतान्तलतान्तमलोकयतू स सुरभि सुरभि सुमनो भरै:॥

Q7.आर्या अथवा मालिनी छन्द का लक्षण देते हुए उसके उदाहरण श्लोक को लिखकर उसका स्पष्टीकरण लिखिए।

Q8.निम्नलिखित श्लोक में कौन-सा छन्द है ? उसका लक्षण बताते हुए स्पष्टोकरण दोजिए : 10 वागर्थाविव सम्पृक्तौ वागर्थ प्रतिपत्तये। जगत: पितरौ वन्दे पार्वती परमेश्वरौ॥ उपेत्य नागेन्द्र तुरक्गतीर्णे तमारुणिं दारुणकर्मद्शम्‌। विकीर्ण बाणोग्रतरड्ञभड़ महार्णवाभे युधि नाशयामि॥