BSKC-105 · June 2023 · हिन्दी
IGNOU BSKC-105 June 2023 Previous Year Question Paper (हिन्दी)
BSKC-105
Structured previous year question paper for BSKC-105, June 2023 session (Hindi medium).
Questions: 10 · Sections: 3
Verified: 24 Aug 2026
मुद्रित पृष्ठों की संख्या : 3 BSKC-105
बी. ए. ( ऑनर्स ) ( संस्कृत ) कार्यक्रम
सत्रांत परीक्षा
जून, 2028
बी.एस.के.सी.-105 : लौकिक संस्कृत साहित्य ( नाटक )
समय : 3 घण्टे अधिकतम अंक ; 100
नोट : सभी प्रश्न अनिवार्य हैं। इस प्रश्न-पत्र में तीन खण्ड
खण्ड--क
( व्याख्या आधारित प्रश्न )
Q1.अधोलिखित पद्यांशों की ससन्दर्भ व्याख्या कीजिए-
(क) छत्र॑ सव्यजनं सनन्दिपटहं भद्रासनं कल्पितं न्यस्ता हेममया: सदर्भकुसुमास्तीर्थाम्बुपूर्णा घटा:। युक्त: पुष्यरथश्च मन्त्रिसहिता: पौरा: समभ्यागता: सर्वस्यास्य हि मडगलं स भगवान् वेद्यां वसिष्ठ:ः स्थित:॥ अथवा यदि न सहसे राज्ञो मोहं धनुः स्पृश मा दया स्वजननिभृत: सर्वो5प्येवं मृदु: परिभूयते। अथ न रुचितं मुज्च त्वं मामहं कृतनिश्चयो युवतिरहितं लोक॑ कर्तु यतश्छलिता वयम्॥
(ख) विचिन्तयन्ती यमनन्यमानसा तपोधन॑ वेत्सि न मामुपस्थितम्। स्मरिष्यति त्वां न स बोधितोडपि सन् कथां wad: प्रथम कृतामिव॥ अथवा उद्गलितदर्भकवला मृग्य: परित्यक्तनर्तना मयूरा:। अपसृतपाण्डुपत्रा: मुज्चन्त्यश्रूणीव. लता;॥
(ग) चीयते बालिशस्यापि स्क्षेत्रपतिता कृषि:। न शाले: स्तम्बकरिता वस्तुर्गुणमपेक्षते॥ अथवा गुणवत्युपायनिलये स्थितिहेतो: साधिके त्रिवर्गस्य। मद्भवननीतिविद्ये कार्यादार्ये द्रुतमुपेहि॥
खण्ड-ख
( लघु उत्तरीय प्रश्न )
Q2.भवभूति विरचित नाटकों का संक्षिप्त परिचय प्रस्तुत कौजिए।
Q3.नृत्य से नाट्योत्पत्ति के सिद्धान्त का विवेचन कीजिए।
Q4.“मृच्छकटिकम्' नाटक के शैलीगत वैशिष्ट्य पर प्रकाश डालिए।
Q5.नानदी तथा भरतवाक्य में क्या अन्तर है ? स्पष्ट कीजिए।
Q6.“प्रतिमानाटक" के नामकरण की सार्थकता को स्पष्ट कीजिए।
खण्ड--ग
Q7.“अभिज्ञानशाकुन्तलम्! नाटक की कथावस्तु पर प्रकाश डालिए।
Q8.“मुद्राराक्षष' नाटक के वैशिष्ट्य का विवेचन कीजिए।
Q9.संस्कृत नाटकों के विकासक्रम का उल्लेख कीजिए।
Q10.निम्नलिखित में से किन्हीं तीन पर टिप्पणियाँ लिखिए :
(a) विदूषक
(ग) जनान्तिक
(घ) नायक