BSKC-105 · December 2023 · हिन्दी
IGNOU BSKC-105 December 2023 Previous Year Question Paper (हिन्दी)
BSKC-105
Structured previous year question paper for BSKC-105, December 2023 session (Hindi medium).
Questions: 10 · Sections: 3
Verified: 24 Aug 2026
मुद्रित पृष्ठों की संख्या : 3 BSKC-105
बी. ए. ( ऑनर्स ) संस्कृत
सत्रांत परीक्षा
दिसम्बर, 2023
बी.एस.के.सी.-105 : लौकिक संस्कृत साहित्य ( नाटक )
समय : 3 घण्टे अधिकतम अंक : 100
नोट : इस प्रश्न-पत्र में तीन खण्ड हैं। तीनों खण्ड अनिवार्य
खण्ड--क
( व्याख्या आधारित प्रश्न )
Q1.अधोलिखित पद्यांशों की ससन्दर्भ व्याख्या कीजिए :
(क) आदर्शे वल्कलानीव किमेते सूर्यरश्मय:। हसितेन परिज्ञातं क्रीडेयं नियमस्पृहा 2॥ यत्कृते महति क्लेशे राज्ये मे न मनोरथ:। वर्षाणि किल वस्तव्यं चतुर्दश बने त्वया॥
(ख) अन्तर्हिते शशिनि सैव कुमुद्वती मे दृष्टिं न नन्दयति संस्मरणीयशोभा। इष्टप्रवासजनितान्यबलाजनस्य दुःखानि नूनमतिमात्रसुदुःसहानि॥ सडकल्पितं प्रथममेव मया तवार्थ भर्तारमात्मसदृशं सुकूतैर्गता त्वम्। चूतेन संश्रितवती नवमालिकेय- Teme त्वयि च सम्प्राति वीतचिन्त:॥
(ग) नन्दकुलकालभुजगीं कोपानलबहुलनीलधूमलताम्| अद्यापि बध्यमानां वध्य: को नेच्छिति शिखां मे 2॥ सुलभेष्वर्थलाभेषु परसंवेदने जन;। क इदं दुष्करं कुर्यादिदानीं शिबिना विना॥
खण्ड-ख
( लघु उत्तरीय प्रश्न )
Q2.भास विरचित रामकथाश्रित नाटकों का संक्षिप्त परिचय दीजिए।
Q3.रूपक के भेद ईहामृग को लक्षण एवं उदाहरण सहित समझाइए।
Q4.हर्ष के व्यक्तित्व एवं कृतित्व पर प्रकाश डालिए।
Q5.“प्रतिमानाटक' के अनुसार भरत का चरित्र-चित्रण कौजिए।
Q6.“काव्येषु नाटक रम्यं तत्र रम्या शकुन्तला' को स्पष्ट कीजिए।
खण्ड-ग
( दीर्घ उत्तरीय प्रश्न )
Q7.“मुद्राराक्षष' के आधार पर चाणक्य का चरित्र-चित्रण कौजिए।
Q8.“प्रतिमानाटक' की कथावस्तु पर प्रकाश डालिए।
Q9.संस्कृत नाटकों की उत्पत्ति सम्बन्धी मतों का सविस्तार विवेचन कीजिए।
Q10.निम्नलिखित में से किन्हीं तीन पर टिप्पणियाँ लिखिए :
(क) कथानक
(ख) नेपथ्य
(ग) अपवारित
(घ) भरतवाक्य