BSKC-104 · December 2022 · हिन्दी
IGNOU BSKC-104 December 2022 Previous Year Question Paper (हिन्दी)
BSKC-104
Structured previous year question paper for BSKC-104, December 2022 session (Hindi medium).
Questions: 7
Verified: 24 Aug 2026
मुद्रित पृष्ठों की संख्या : 4 BSKC-104
बी. ए. ( ऑनर्स ) संस्कृत ( बी.ए.एस.के.एच. )
सत्रांत परीक्षा
दिसम्बर, 2022
बी.एस.के.सी.-104 : गीता में आत्म-प्रबंधन
समय / 3 घण्टे अधिकवम अक / 100
नोट : सभी प्रश्न अनिवार्य हैं। अन्यथा आवश्यक न होने
पट इस ग्रश्-पत्र का उत्तर संस्कृत हिन्दी या
अंग्रेजी किसी एक भाषा में दीजिए. लेकिन सभी
उत्तरों का माध्यम एक ही हो।
Q1.निम्नलिखित में से किन््हीं पाँच की सन्दर्भ सहित व्याख्या कीजिए : 5x10=50
(क) रागद्वेषवियुक्तैस्तु विषयानिन्द्रिश्चरन्। आत्मवश्यैर्विधेयात्मा प्रसादमधिगच्छति
(ख) बहूनि मे व्यतीतानि जन्मानि तव चार्जुन। तान्यहं वेद सर्वाणि न त्वं वेत्थ पर॑ तप
(ग) तानि सर्वाणि संयम्य युक्त आसीतू मत्पर:। वशे हि यस्येन्द्रियाणि तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता
(घ) यदा संहरते चाय॑ कूर्मो$डानीव सर्वश:। इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेश्यस्तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता: (ड) एषा ब्राह्मी स्थिति: पार्थ नैनां प्राप्य विमुह्यति। स्थित्वा5स्यामन्तकाले5पि ब्रह्मनिर्वाणमृच्छति
(च) कर्मण्येवाधिकारस्ते मा फलेषु कदाचन। मा कर्मफलहेतुर्भू्मा ते सझुगो5स्त्वकर्मणि
(छ) नैन॑ छिन्दन्ति शस्त्राणि नैनं दहति पावक:। न चैन क्लेदयन्तापो न शोषयति मारुत:
Q2.निम्नलिखित में से किन्हीं तीन प्रश्नों के उत्तर विस्तार से लिखिये : 3x10=30
Q3.भगवद्गीता के अनुसार आत्म-प्रबंधन के स्वरूप पर एक लेख लिखिए। Gi) गीता के सामाजिक महत्व पर प्रकाश डालिए।
Q4.गीता की प्रमुख शिक्षाओं पर विस्तारपूर्वक लिखिये।
Q5.गीता में दिये गए--पुरुषार्थ चतुष्ट्य का परिचय विस्तृत रूप से दीजिए। (९) निष्काम कर्मयोग के अभिप्राय को स्पष्ट करते हुए उसके फल का वर्णन कीजिए। (ं) तीन प्रकार के गुण कौन-कौन से होते हैं ? उनका (छा) गीता में स्थितधी की प्रशंसा पर नोट लिखिये।
Q6.निम्नलिखित में से किन्हीं चार पर टिप्पणियाँ लिखिए :
Q7.भक्तियोग (४) गीता में आत्मतत्त्व (४) इन्द्रियों का अभिप्राय
(69) स्थितप्रज्ञ (०) आसक्त का स्वरूप
(vi) आहार नियंत्रण